Olmaota, 2 dekabr 2025 - ITCOMMS PR-agentligi Markaziy Osiyoda IT-kompaniyalar orasida PR qoniqish darajasini oʻrganish bo'yicha birinchi tadqiqotni oʻtkazdi.

Olmaota, 2 dekabr 2025 - ITCOMMS PR-agentligi Markaziy Osiyoda IT-kompaniyalar orasida PR qoniqish darajasini oʻrganish boʻyicha birinchi tadqiqotni oʻtkazdi. Tadqiqot shuni koʻrsatadiki: natijaga kompaniya hajmi emas, balki PR qanday tashkil etilganligi va rahbariyat bilan maqsadlar bo'yicha kelishuv borligi taʼsir qiladi. Rahbariyat va PR bir yoʻnalishda ishlayotgan joylarda kommunikatsiyalar xarajatlardan oʻtib, o'sish vositasiga aylanadi. Markaziy Osiyodagi IT-bozor yetilmoqda. Sunʼiy intellekt va auditoriya eʼtiborini jalb qilishga qiziqish fonida kompaniyalar baland ovoz bilan emas, aniqroq gapirishni oʻrganmoqda.

«O'lchamagan narsani oʻzgartira olmaysiz - bu har qanday faoliyat sohasiga tegishli. PRga munosabat, uning qabul qilinishi va hatto PR-xizmatlar sifati oldin hech kim tomonidan ommaviy oʻlchanmagan. Men buni amalga oshirganimizdan xursandman va endi IT sohasidagi PR-mutaxassislar, xuddi biz kabi, mijozlarining biznes maqsadlariga yaxshiroq xizmat qila oladi», - deydi IT-kompaniyalar uchun ITCOMMS agentligi asoschisi Aleksandr Lixtman.

Tadqiqot haqida

Tadqiqot xulosalari IT-kompaniyalarining yuqori boshqaruvini so'rov natijalariga asoslanadi: CEO va asoschilar, tijorat direktorlar, marketing va kommunikatsiya direktorlar, PR rahbarlari. Geografiya - asosan Qozog'iston va O'zbekiston, shuningdek mintaqaning boshqa mamlakatlari. Biz PR funksiyasining tashkil etilishi, yillik maqsadlar, natijadan qoniqish, maqsadlar va metrikalarning kelishilganligi, byudjetlar dinamikasi va rejasi, KPIga taʼsiri, ishlatilgan metrikalar va to'siqlar haqida so'radik.

PR modellari va natija

Keyingi “ballar” - bu 1 dan 5 gacha bo'lgan shkalada PRdan qoniqishning o'rtacha o'z-o'zini baholashi (1 - umuman qoniqmagan, 5 - juda qoniqgan). Ajratilgan PR-funksiyasi mavjud bo'lgan joylarda baholar yuqoriroq. Gibrid model (in-house + pudratchilar) - taxminan 3,7/5. In-house - taxminan 3,7. PR marketing bo'limi tomonidan amalga oshirilsa - taxminan 3,5. Ajratilgan PR-resurslari bo'lmasa - taxminan 2,5. “Funksiya mavjud” va “funksiya yo'q” o'rtasidagi farq - taxminan 1,3 ball. Bu shuni ko'rsatadiki, natijani belgilaydigan omil faqat faoliyat hajmi emas, balki PR-funksiyaning mavjudligi va to'g'ri tashkil etilishi: hatto kichik ajratilgan tizim (in-house + pudratchilar) improvizatsiya yoki PR yo'qligiga qaraganda sezilarli samaradorlikni beradi.

Rahbariyat bilan kelishuv

Muvaffaqiyatning asosiy omili - yagona maqsadlar va o'lchash qoidalari. To'liq kelishuv bo'lsa, o'rtacha baho - taxminan 4,5. Nizo va umumiy til yo'qligida - taxminan 2,0. Farq katta, u har qanday alohida taktikaning taʼsiridan kuchliroq. Bu shuni ko'rsatadiki, boshqaruv sinxronizatsiyasi - PR samaradorligining kaliti: avvalo maqsadlar va metrikalarga kelishish, keyin kanallarni tanlash va faoliyatni kengaytirish.

Kompaniya hajmi PRga taʼsir qiladimi

Biznesning oʻzi PRni samaraliroq qilmaydi. Bir qarashda yirik kompaniyalar qoniqish darajasi yuqoriroqdek koʻrinadi. Ammo PR qanday tashkil etilganligi va rahbariyat bilan kelishuv mavjudligini hisobga olsak, hajm ustunligi yo'qoladi. Oddiy qilib aytganda: natija hajm emas, balki to'g'ri tashkil etilgan funksiya va yagona maqsadlar beradi. Kichik kompaniya tushunarli jarayonlarga ega bo'lsa, u katta kompaniyani ortda qoldiradi.

Byudjetlar va funksiyaning yetiligi

Investitsiyalar faqat funksiya tashkil etilgan joylarda oshadi. Gibrid modelga ega kompaniyalarning taxminan 82% keyingi yilda PR byudjetini oshirishni rejalashtirmoqda. In-house - taxminan 64%. Marketingdagi PR - taxminan 67%. PR-resurslari bo'lmagan joylarda o'sish rejasi kam - taxminan 29%. Bu yetiluvchanlik chegarasi: ajratilgan funksiya paydo bo'lgan zahoti kompaniya tizimli investitsiya qilishni boshlaydi.

Kompaniyalar PRdan qoniqadimi

Bu yerda ham 1-5 shkalasi ishlatiladi. Kompaniya hajmiga qarab baholar: 1000 dan ortiq xodimga ega biznes - taxminan 3,8; 201-1000 - taxminan 3,5; 50 gacha - taxminan 3,1; 51-200 - taxminan 3,1. Ammo bu gradient hajm bilan emas, funksiya mavjudligi va kelishuv bilan izohlanadi. Agar byudjet oʻtgan yili oshgan boʻlsa, baholar yuqori (taxminan 3,9); stagnatsiya yoki qisqarish bo'lsa - past (taxminan 2,8-2,5). Kelajak rejalarida “aniq bo'lmaganlar” joriy ishni past baholaydi (taxminan 2,6). Bu shuni ko'rsatadiki, natijani belgilaydigan omil hajm emas, balki funksiyaning yetiligi va aniqligi: PR-funksiya tashkil etilgan va kompaniya tizimli investitsiya qilsa, natijalar yuqori; noaniqlik va byudjet to'xtatilishi samaradorlikni pasaytiradi.

Metrikalar va KPI

Haqiqiy taʼsir rahbariyat va PR oldindan maqsadlar bo'yicha kelishgan joylarda yuzaga keladi. PR KPIga taʼsir qiladi degan ishonch, kelishuvsiz ko'p narsani oʻzgartirmaydi. Ko'p metrikalar ham yordam bermaydi. Muhimi - metrikalarning haqiqiy vazifalar bilan bog'liqligi: so'rovlar, savdolar, ishga qabul. Bir nechta tushunarli va foydali metrikalar uzoq hisobot ro'yxatidan yaxshiroq.

Turli mamlakatlar - turli yetiluvchanlik

Qozog'iston o'rtacha yuqori yetiluvchan jarayonlarni koʻrsatadi (ko'proq kompaniyada PR-resurslari mavjud, o'rtacha metrikalar soni yuqori) va yuqori baholar beradi. Bozor notekis - strategiyalarni mamlakat kontekstiga moslashtirish kerak.

«Xulosa oddiy: PR eng yaxshi ishlaydi, agar aniq masʼul shaxslar, tushunarli maqsadlar va yagona o'lchash qoidalari bo'lsa. Kichik tashkil etilgan jamoa katta, ammo kelishilmagan jarayon bilan solishtirganda ko'proq samaradorlik beradi. Bu tadqiqot sanoat uchun muhim, chunki u fikr o'rniga ob'ektiv bazani beradi: raqamlar orqali qaysi modellar va amaliyotlar samarali ishlashini, nima taʼsir qilmasligini va byudjetlarni qayerga yo'naltirish kerakligini ko'rsatadi», - xulosa qiladi ITCOMMS agentligi PR-menejeri Diana Jumagulova.

Tadqiqot natijalarini yuklab olish